Sopuertako Ondarea

Sopuertako lurraldea historiaurretik gaur egunera arte etengabe bizi izan den espazioa da.

Subporta (portuaren azpian)

Irakurketa Erraza

Sopuertako lurraldea historiaurretik gaur egunera arte etengabe bizi izan den espazioa da. Horren erakusgarri dira Ilso-Betaioko aire zabaleko kokaguneak, Alen mendiko hilobi-monumentuak edo El Hoyo eta Lazilla hilobi-haitzuloak, mendi inguruetan bizi ziren artzain taldeei zegozkienak.

Abeltzain-talde horiek Flaviobriga erromatar koloniaren eragin-eremuaren barruan zeuden, egungo Castro-Urdiales, eta bertako lurrak nekazaritza-, abeltzaintza-, baso- eta meatzaritza-ustiategi gisa baliatu zituzten Kantabriako udalerriko biztanleek. Abeltzain-talde horiek Flaviobriga, egungo Castro-Urdiales, erromatar koloniaren eragin-eremuaren barruan zeuden.

Lehengaiei eta erromatar soldadu-taldeei bidea errazteko, Pisoraca (Herrera de Pisuerga, Palentzia) eta Flaviobriga (Castro-Urdiales, Kantabria) lotzen zituen, eta egungo Las Muñecas mendatetik Sopuerta zeharkatzen zuen galtzada ireki zuten.

01

Erdi Aroan

Erdi Aroan, XIII. mendean hain zuzen ere, Sopuerta, Enkarterri eskualdea bezala, Bizkaiko Jaurerrian sartu zen (lehen Enkarterriak Gaztelaren menpean zeuden). Erdi Aroan Bizkaiko jaurerria suntsitu zuten leinuen edo bandoen arteko borrokek beren aztarna utzi zuten lurraldean, erromatar galtzada bihurtu zen merkataritza-bidearen bi aldeetan kokatutako dorretxe moduan. Bertan bizi ziren Sopuertako familiarik boteretsuenak: San Kristobal, Mendieta, Alcedo, Llano, Muñatones, Urrutia, Quintana…

Aldi horretan, Avellanedako Batzar Nagusiak ere sortu ziren, nahiz eta, hasiera batean, familia leinutarrek beren lizkarrak ebazten zituzten toki bat izan ziren, eskualdeko benetako erakunde kudeatzaile bat baino gehiago. Hasieran bilerak espazio ireki batean egiten ziren, baina XVI. mendean Batzar Etxea eraiki zen, gaur egun Enkarterrietako Museoa dena, Batzarrak biltzeko.

Horiei Abellanedako dorrea gehitu behar zaie, XVI. mendearen amaieran eraiki zena, Erdi Aroko dorreen antzera, Enkarterriko Batzar Nagusien bilerak hartzeko. Gaur egun, dorre horretan Enkarterrietako Museoa dago.

 1950eko hamarkadan eraikiak, udalerriko irudirik ikonikoena diren.

02

Aro Modernoak

Aro Modernoak oparotasun handia ekarri zuen Sopuertara.

Amerikatara emigratu izanari esker aberastutako auzokide askok eta askok, indianoek, beren irabaziak berrinbertitu zituzten etxe dotoreetan eta herria hobetzen, obra piak (eskolak, elizetako konponketak eta abarrak) sortuz.

03

Aro garaikidean

Aro garaikidean, industria-iraultza funtsezkoa izan zen gaurko Sopuertaren konfigurazioan. XIX. mende amaierako meatze-ustiapenek udalerriaren hiri-garapena bultzatu zuten. Horrela, Alenen meatzaritzako herrixka oso bat sortu zen, bere etxe, taberna, eliza, eskola, frontoi eta guzti, eta goi auzo honetatik minerala Castro-Urdialesera garraiatzen zuen trenbide batekin.

Era berean, beste meatze-trenbide baten instalazioak Sopuerta mendebaldetik ekialdera zeharkatu zuen; hau da, Artzentalesko Traslaviña auzotik Castro-Urdialesera zihoan trenbidea, Galdameserako adar bat zuena. Bere eraikuntzak bultzada urbanistiko handia eman zion El Castaño auzoari, non, gainera, burdinazko xerra berriak aurkitu zituzten, XX. mendea ondo sartu arte ustiatzen jarraitu zutenak. Horren erakusgarri dira Sarachagako meatze-barrutiko elementuak, non Catalina meategiko kiskaltze-labeak, 1950eko hamarkadan eraikiak, udalerriko irudirik ikonikoena diren.

Sopuertako dorreak

Sopuerta Enkarterri eskualdearen erdigunean dagoenez, eta udalerria Balmaseda eta Castro-Urdiales arteko merkataritza-bideak hegoaldetik iparraldera zeharkatzen zuenez, oso leku erakargarria izan zen gune hori familia boteretsuentzat.

Sopuertan, dorreen antzeko ezaugarriak zituzten 13 eraikin ere zenbatu zituzten, gehienak bide nagusiaren ondoan.

Sopuertako dorreak