Olabarrietako fanderia-burdinola
Lekuaren historia
Olabarrietako burdinolan
1550″ urtetik egiten zen burdina.
1650. eta 1690. urteen artean bakarrik
utzi zioten burdina egiteari.
18 mendearen bigarren erdian
José Ignacio Gallatebeitia bilbotarrak
erabaki zuen burdinola zahar hura fanderia bihurtzea.
Fanderiak burdina xafla moduan ebakitzen zuten
espezializatutako eraikinak ziren.
Zilindroekin funtzionatzen zuten
makina indartsuen bidez egiten zuten.
18. mendean agertu ziren Euskadin
burdinaren sektorea modernizatzeko.
Lortzen zen burdina burdinola zaharretakoa baino
kalitate handiagokoa zen.
Gainera, gutxiago kostatzen zen fabrikatzea,
ikatz eta eskulan gutxiago gastatu behar baitzen.
Olabarrietako fanderiak denbora gutxi iraun zuen.
19. mendearen hasierara arte bakarrik
aritu zen lanean.
Nolakoa da Olabarrietako fanderia-burdinola?
Olabarrietako fanderia-burdinola
nahiko osoa dago gaur egun,
nahiz eta denboraren poderioz
harrizko hormak hondatu diren
eta landarediak tokiaren zati bat estaltzen duen.
Ibaiaren ibilguaren gainean
ura hartzen zuen presa dago.
Presa hori Galdamesko trenbide zaharra
igarotzen zen zubiaren azpian zegoen.
Ibaiaren eskuinaldetik kanal bat ateratzen da.
Kanal horrek ura mugitzen zuen makinetaraino eramateko.
Uraren indarrak eta energiak
makina hauek mugitzea lortzen zuten.
Ikusten dituzun egiturak bakarrak dira Bizkaian.
Balio handia dute eta azken urteotan
berriro ari dira horiek aurkitzen.
Egitura horiek agerian uzten dute
Barbadun ibaiaren inguruan burdina egiteak
izan zuen garrantzia.